FOYDALI MANBALAR
Вилоятлар
Qisqacha ma'lumot
F.I.SH.:
Мухамадиева Замира Азаматовна
Kafedra va lavozimi:
Мактабгача, бошланғич ва махсус таълим, Катта ўқитувчи
Tug'ilgan sanasi:
1974-05-25
Davlat mukofoti va yili:
Yoq, Yoq
Ilmiy unvoni va darajasi:
,
Tugatgan oliygohi, mutaxassiligi va yili: Низомий номидаги Тошкент Давлат педагогика университети, педагогика ва бошланғич таълим услубиёти, 1996
Qisqacha ma'lumot:
Maqolalar:
Metodik materiyallar:

Matematika

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 610

Matematika

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 616

To’rt arifmetik amalga doir mashqlar

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 500

Ma'ruza matnlari

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 311

kasbga doir she`rlar

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 208

Ertaklar

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 163

Matematika

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 127

Rim raqamlari

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 121

Dam olish daqiqalari

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 324

Noan`anaviy dars3

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 151

Forum 2016

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 80

Matematik savollar

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 132

Misollarni ustun shaklida yozib

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 100

rebus

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 129

3-sinf matem 1- test

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 120

yashiringan so`zni toping matem

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 117

1000 ICHIDA Raqamlash MEТODIKASI

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 86

1-4-sinflar uchun test savollari

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 720

Test 3-sinf matem

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 94

3-sinf matem test II-chorak

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 130

Tenglama echishga o'rgatish

Tenglama  echishga  o'rgatish

“Matematika darslarida tenglamalar yechishni o'rgatish”

Haqiqiybaxtgaerishishmaqsadidakishilarnibirlashtiruvchiyurt -fazilatliyurtdir, o'sibkelayotgano'g'il - qizlamibarkamolqilibtarbiyalashiuengkattamaqsaddebbilguvchixalqfazilatlixalqdir- deganedivatandoshimiz, allomaAbuNasrForobiy. Yoshlarimiznikamoligaboqib, ta'lim- tarbiyasohasidagitarixiyo'zgartirishlargaqarabbungabarchamizguvohbo'libturibmiz. Yildan- yilgaravnaqtopibtopibborayotgan, o'g'il-qizlarniharsohadao'zkamolibilandunyogadovrug' taratayotganO'zbekistonyaqinyillarichidabundandaobodvafayzlibo'lishigaishonamiz.

Ta'lim - tarbiya insonni, inson orqali butun jamiyatni o'zgartiradi, yuksaltiradu

Mamlakatimizda "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi", maktab ta'limini rivojlantirish, musiqa maktablarini bunyod etish, "Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakatini faoliyatini takomillashtirish, Zulfiya nomidagi davlat mukofoti, "Nihol" mukofotini ta'sis etish. "Yangi avlod", "Kelajak ovozi" kabi tanlovlarni tashkil etish, qo'yinki jamiyat rivoji O'zbekiston taraqqiyoti bilan bog'liq barcha maqsad va intilishlar asosida komillashgan inson, barkamol avlod tarbiyasi yotadi.

Ezgu ish hamisha e'tibor topadi. "Zar qadrini zargar biladi" deydilar. Bugun "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi"da o'z mamlakati, jamiyati rivojini faqat ta'lim, ilm - fan bilan ta'minlagan baxtli, farovon jamiyatga shu yo'l bilan erishgan qator xorijiy davlatlaming nufuzli ilmiy markazlari xalqaro tashkilotlar, davlat rahbarlari ham e'tirof etilmoqda.

Prezdentimiz I. A. Karimov ta'kidlaganidek, "Agar biz o'z vaqtida uzoqni ko'zlab ertaga hayotga kirib kelayotgan yoshlanmizning chuqur bilim va kasb - hunar egallashi uchun zamin yaratmasak, mutaxassis kadrlan etib

4                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       i

tayyorlamasak, bugungi kunda butun dunyoni qamrab olgan moliyaviy -iqtisodiy inqiroz davrida yurtimizda tinchlik saqlab, iqtisodiyotimizning barqaror o'sish sur'atlarini ta'minlashga, ayni shunday sharoitda xalqimiz hayotini tobora yuksaltirishga erisha olmasdik! "

"Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" davlat rahbarining o'z xalqi, tug'ulayotgan, voyaga yetayotgan o'g'il - qizlar to'g'risida ulaming baxt -saodati, bir so'z bilan aytganda vatan, millat, xalq kelajagi to'g'risida qayg'urishni go'zal bir namunasidir.

Mamlakatimiz rahbarining 1997 — yil 25 — iyundagi "Huquqiy tarbiyani yaxshilash, aholining huquqiy madaniyati darajasini yuksaltirish, huquqshunos kadrlami tayyorlash sistemasmi takomillashtirish, jamoatchilik fikrini o'rganish ishini yaxshilash haqida" gi farmoni bu boradagi vazifalarni belgilashga muhum ahamiyat kasb etdi.

Maktabning boshiang'ich sinflarida bolalar matematika sohasida dasturda nazarda tutilgan bilimlar va ko'nikmalarning ma'lum hajmini ongli ravishda va mustahkam egallab olishlari haqida gap borganda yuqorida aytib o'tilgan mulohazalarni hisobga olish kerak. Boshiang'ich sinflarda materaatika darslarini o'qituvchining asosiy maqsadi o'quvchilarda ongli va mustahkam hisoblash malakalarini shakllantirish.

 

Matematika darsini o'qitishda o'quvchilar kuchi yetadigan darajada o'quv materialini o'rganilayotgan matematik flkrlar asosida yotuvchi umumiy prinsip va qonuniyatlarning hodisalar o'rtasida bog'lanishni o'rgatadi. O'quvchilarga egallagan bilim o'quv va malakalarini turli xil sharoitlarda qo'llashga o'rgatuvchi o'qitishning maxsus masalasi sifatida qarash kerak. Bu o'quvchilarni politexnik tayyorgarligiga qaratilgan ishning boshlanishidir. Bolalar mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish masalasi bilan ularda to'g'ri, aniq, qisqa matematik nutqni o'stirish masalan: uzviy ravishda bog'langandir.

Bu boshiang'ich ta'limning muhim vazifalaridan biridir. Matematika bilan shug'ullantirish faqat xotira va tafakkurni shakllantirib qo'ymay, balki bolalarning mehnat tarbiyasi maktabi ham bo'ladi. U mehnat qilishga odat mehnatga ehtiyojini tarbiyalash bo'yicha doimiy sistemali ishlash uchun material beradi, tafakkur intizomi va mehnatini aniq tashkil etishi, fikrning bir joyga to'planishini, aniqlikni talab qiladi.

Buning uchun bolalardan uzviy ravishda mustaqillikni o'stirish o'qitish jarayonida ularning mustaqil ishlashlariga talabni asta - sekin o'stira borish lozim.

Yosh avlodni har tomonlama yetuk, bilimli va ma'naviyatli barkamol vatanparvar shaxs bo'lib yetishishini ta'minlash yo'lida amalga oshirilayotgan ulkan bunyodkorlik ishlarining eng asosiy bo'g'ini sifatida pedagogik xodimlarning yuqori ilmiy, metodik bilimlarda hamda amaliy ishlar bo'yicha yuksak mahoratga ega bo'lishini ta'minlash yuzasidan zarur Ghora tadbirlarni amalga oshirish kerak.

Hozirda har bir maktabda ta'lim tarbiya samaradorligini oshirish jiddiy vazifa bo'lib turibdi. Shuning uchun har bir o'qituvchi o'z fanini o'qitishni eng samarali pedagogik texnologiyalarni puxta bilish va bu sohada yangiliklami uzliksiz o'rganib turish orqali o'z kasb mahoratini muntazam oshirib borishi talab qilinadi.

Ta'lim - tarbiya jarayoni sifati va samaradorligini oshirish taraqqiyotimizning asosi ekanligi ma'lum. Bu haqida Prizidentimizning quyidagi so'zlari ibratlidur. Shuni unutmasligimiz kerakki kelajagimiz poydevori bilim dargohlarida yaratiladi, boshqacha aytganda xalqimizning ertangi kuni qanday bo'lishi farzandlarimizning bugun ta'lim - tarbiya olishiga bog'liq.

Buning uchun har bir ota - ona ustoz va murabbiy, har bir bola timsolida awalo ertasini ko'rishi zarur. Ana shu oddiy talabdan kelib chiqqan holda farzandlarimizm mustaqil va keng fikrlash qobiliyatiga ega bo'lgan ongli yashaydigan komil insonlar etib voyaga yetkazish, ta'lim - tarbiya sohasining asosiy maqsadi va vazifasi bo'lishi lozim deb qabul qilishimiz kerak. Bu esa ta'lim - tarbiya ishini uyg'un holda olib borishi talab etiladi.

Mamlakatimizda boshlang'ich sinflarda matematika fanini o'qitish umumiy matematika kursini o'zlashtirishning dastlabki bosqichi sifatida qaraladi.

O'rta maktab matematika dasturlarida ko'pgina masalalar boshlang'ich sinflardayoq shu darajada mustahkam o'zlashtirilishi kerakki bunda. o'quvchilar ongida butun umr saqlanib qolsin, boshqa masalalar esa o'qitishning   dastlabki   bosqichida  keyingi   sinflarda  mufassal   chiqishida

tayyorgarlik ko'rish maqsadida kiritiladi, yoki biror malaka va ko'nikmalarini
shakllantirish jarayonida fikrlash qobiliyati darajasida oshirish imkoniyatiga
ega bo'lishi uchun kiriladi.                                              ;

Tengliklar, tengsizliklar va tenglamalar haqidagi tushunchalar o'zaro bog'lanishni ochib beradi. Ular ustidagi ish 1-sinfdan boshlab arifmetik materialni o'rganish bilan uzviy qo'shib olib boriladi.

II - sinfda Chorakda «tenglama» tushunchasi va x noma'lum kiritiladi. Bu ishni bunday amalga oshirish mumkin. Katakli taxtachalarda 5 + +8 yozuvi, pastroqda 0 dan 10 gacha yozilgan. Katakchalar qo'yiladi bu misolni o'qing. ( 5 ga 8 xosil qilish uchun qanday soni qo'shish kerak.) bu yozuvni yana qanday o'qish mumkin? (Birinchi qo'shiluvchi 5, ikkinchi qo'shiluvchi noma'lum yig'indi 8. Noma'lum qo'shiluvchini topish kerak)?

Bizning misolimizda noma'lum qo'shiluvchi «darcha» bilan belgilangan. Matematikada esa uni maxsus xarflar bilan belgilanadi ulardan bin x xarifidir. Darcha o'rniga x qo'yiladi. Bunda yozuv xosil bo'ladi: bunday yozuv tenglama deb ataladi.

X harfi bilan topilishini kerak bo'lgan noma'lum son belgilangan. Tengalmani echamiz: tenglik to'g'ri bo'lishi uchun X ning o'rnida qanday sonni qo'yish kerakligini bilib olamiz. Tenglamaning yechilishi bunday yoziladi. X+5+8 X+8-5 X+3 3+5+8

Mustahkamlash    uchun    topshiriq    beriladi:     «Ushbu    yozuvlardan tenglamani ajrating va yozing: X-4, X+3+5, 3+X+7, 9-X, 8-6+2». O'quvchilardan tanlangan yozuvlarni asoslab berishlarini so'raymiz. «Nega X+3+,  3+X+7 yozuvlarni  tanladingiz? Nega X-4,  9-X,  8-6+2  yozuvini tanladingiz».

Tenglamalarni ham misollar kabi yechish kerak. Tenglamalarni yechish nimani bildiradi?

Tenglamani echish demak shunday soni topish demakki, uni berilgan tenglamaga qo'yilganida to'g'ri tenglik hosil bo'ladi.

Yechish og'zaki tanlash yo'li bilan bajariladi. Tanlash usuli tenglamani yechishda va matematika nuqtai nazaridan to'g'ri yondoshishni shakllantiradi, chunki o'quvchi o'zi tanlagan qonini tekshirib ko'chirishga yo'naltirilgan bo'ladi, ya'ni u tenglamada X ning o'ziga son qo'yish va to'g'ri tenglik hosil bo'lish-bo'lmasligiga ishonch hosil qilish lozim.

Masalan, X+3+7 tenglamani echayotganda o'quvchi bunday muxokama yuritadi.

«1 soni tenglamaning yechimi emas, chunki 1+3+4, tenglamada esa 7 berilgan, 2+3+5, 5 soni 7 ga teng emas» va xakazo.

Agar o'quvchi sonnini tarkibini yaxshi o'zlashtirib olgan bo'lsa, u soni tarkibi javobini berish mumkin, biroq bu xolda u ham u javobni to'g'riligini isbotlashi ya'ni x berilgan tenglamaga qo'shish lozim. Bu xolda o'quvchi ishini ongli ravishda bajarayotganligini tekshirish uchun bunday savollar berish mumkin. Nega endi x + z ?

O'quvchilar tanlash uslubidan foydalanib, noma'lum qo'shiluvchi, kamayuchi, ayruvchini topishga doir tenglamalarni darxol yechishlari mumkin.

X-5+3 ko'rinishidagi tenglamalarni yechayotganida bolalarning e'tiborini tanlashni qanday sondan boshlash kerakligiga qaratish lozim. Ravshanki bu son 5 dan katta bo'lishi lozim. Sonlarni tarkibi bilan kerakli soni topishga yordam berishni bolalarga aytib turish kerak.

X harfining kiritilishi bunday ish o'tkazib yanada ko'rsatmaliroq qilish mumkin. Katakli taxtachada doirachalar turibdi. O'ngda nechta doiracha turibdi (3ta), chapda nechta doiracha turibdi(4ta), hammasi bo'lib nechta doiracha borligini qanday amal yordamida bilish mumkin (+o'llash amali yordamida).

Bunday ish jarayonida o'quvchilar X son har xil bo'lishi mumkinligini va u hamma doirachalar nechta ekanligiga bog'liqligini anglab olish lozim.Vazalardan bittalab gul olib ularni juftlab qo'yadi, qaysi vazada gul qolgan bo'lsa shu vazada gullar ko'p.

Katakli taxtachaga 5 + * = 8 yozuvi, pastroqda 0 dan 10 gacha sonlar yozilgan kartochkalar qo'yiladi. 5 ga 8 sonini hosil qilish uchun qanday sonni qo'shish kerak. Birinchi qo'shiluvchi 5 , ikkinchi qo'shiluvchi noma' lum, у ig' indi 8. Noma' lum qo' shilu vchini toppi sh kerak. Matematikada x harfi bilan belgilanadi. Darcha o'miga x qo'yiladi. 5+x=8 bu tenglama.

x+3=5          3+x=7

tenglamani yechish shunday sonni topish degan so'zki uni berilgan tenglamaga qo'yilganida to'g'ri tenglik hosil bo'ladi. Yechish o'g'zaki amalgam oshiriladi.

Masalan x+3=7 1 soni tenglamaning yechimi emas, chunki 1+3=7, tenglamada esa 7 berilgan. 2+3=5 , 5 soni 7 ga teng emas. O'quvchilar tanlash usulidan foydalanib noma'lum qo'shiluvchi, kamayuvchi, ayriluvchini topishga doir tenglamalar yechish mumkin.

x-5=3 ko'rishda tenglamalarni yechayotganda bolalar e'tiborini qanday sondan boshlash kerakligiga qaratiladi. Bu son 5 dan katta bo'lishi lozim.

Uchunchi sinfda 8*x=8,            7+x=9,       x+9=9 ko'rinishdagi

tenglamalar yechiladi.

 

8*x=8, 8 ni noma'lum songa ko'paytirdik va 8 hosil bo'ldi. 1 ga ko'paytirdik, chunki sonni 1 ga ko'paytirganimizda o'sha sonni o'zi hosil bo'ladi. Noma'lum son 1 ga teng.

Tenglamalar yechishning III bosqichi shakllantiriladi. Bu vaqtda bolalar noma'lum qo'shiluvchilar , kamayuvchini, ayriluvchini, bo'linuvchini, bo'luvchini topish qoidalarini o'zlashtiradi.

4+x=7,    4 soniga noma'lum sonni qo'shdik 7 hosil qildik., Noma'lum qoshiluvchi qanday topiladi: x=7-4        x=3

O'qituvchi misollarning bu Yangi shakllarini tenglama deb ataydi,
tenglamani yechish degani nima ekanligini tushuntiradi va tanlash usuli bilan
yechiladi.                                                         

Ikkinchi sinfda rivojlantiruvchi ta'lim maqsadlarini nazarda tutib 16+x+20, X-7+11, 18-X+10, X:3+8 ko'rinishidagi tenglamalar yechiladi. 1-2 sinflarda sonli tenglik va tengsizlik haqida boshlang'ich tasavvurlar shakllantiriladi. Tenglama va tengsizliklar haqidagi birinchi tasavvurni bolalar tayyorgarlik davridayoq oladilar. Ikkita to'plam orasida o'zaro bir qiymatli moslik o'matish bir xil miqdorda bo'lmagan narsalar guruhlardagi bir xil miqdordagi narsalar guruhlarning bir xil miqdor bo'lmagan narsalar guruhlariga aylantirish ikki usul bilan katta, kichik, kam, teng kabi tushunchalar mustahkamlanadi.Har bir doirachalar tagiga kvadratlar qo'yiladi. Bolalar ko'zlari bilan har bir kvadratchaga doirachani mos qo'yadilar va kvadratchalar doirachalardan kam ekanini aniqlaydilar.Doirachalar qancha bo'lsa, kvadratchalar shuncha bo'lishi uchun nima qilish kerak.:- Yana kvadratchalar qo'yish kerak. Har bir doirachaning tagida kvadratcha turibdi, demak ular teng.-     Doirachalar va kvadratlarni yana qanday tenglashtirish mumkin?
Ortiqcha kvadrat va doirachalarni olib tashlash kerak.        

Gullar solingan ikkita vaza qo'yiladi. Bir vazada oq gullar,. ikkinchi   vazada  qizil   gullar  bor.   Qaysi   vazada  gullar ko'p. 

4+х=7

х=7-4        Tekshirish:    4+3=7
х=3                            »       7=7

Tenglamalarni qanday yechish kerak?

  1. Tenglamada nima ma'lum nima noma'lum
  2. Noma'lum sonni qanday topish kerak
  3. Ariftnetik amalni bajarib, noma'lum sonni top.
  4. Tekshir
  5. Noma'lum sonni ayt.

Har bir qism o'zining algoritmiga ega.

  1. Tenglamani qanday o'qish kerak.

a)       tenglamada ko'rsatilgan amalning nomini ayt.

b)      bu amaldagi sonning nomini ayt.

c)       sonlarning nomlaridan foydalanib tenglamani o'qi.

  1. Noma'lum sonni topish qoidasini tanlash.

a)               kichik sonlar bilan yordamchi misol tuz.

b)      Yordamchi misolda noma'lum sonni qanday amal bilan topishni
aniqla.

d)  noma'lum sonni topish qoidasini esla

  1. Tenglamani yechish algoritmi.

a)               qoidani qo'lla va noma'lum sonni ma'lum sonlar orqali ifodasini
yoz.

b)      noma'lum sonning qiymatini hisobla.

  1. Tekshirish algoritmi

a)               topilgan qiymatni tenglamaga qo'y.

b)      chap tomonining qiymatini hisobla.
d)chap va ong tomonlarni taqqosla.

Bolalardan to'liq gapirib yechishni talab qilish kerak. Yod oldirish
maqsadida savol - javob o'tkaziladi. Masalan : x-7=10. Noma'lum
sonni          7 ga kamaytirganda    10 hosil bo'ladi. Qanday amal bajarilgan.   X-kamayuvchi, 7- ayriluvchi,   10- ayirma.

Kamayuvchini topish uchun ayirmaga ayriluvchini qo'shish kerak.

x-7=10 x=10+7 x=17

Qanday tekshirish kerak?     17 sonini kamayuvchi o'miga qo'yamiz.      17-7=10. Demak yechim to'g'ri.

O'quvchi     yo'l     ko'rsatgan     savollarsiz     ham     tenglamani     yechish
mumkin.Masalan: x:8=40    Bunda bo'lish amali           x= bo'linuvchi, 8-

bo'luvchi, 10- bo'linma.

Noma'lum     bo'linuvchini     topish     uchun     bo'linmani     bo'luvchiga ko'paytiramiz.

X=40x8,    X=320.   tekshiramiz: 320:8=40,   40-40

Noma'lum komponentai izlashga doir tenglamani yechish normal ish bo'lib qolmasligi uchun ushbu topshiriqlarni berish foydalidir. 1.   Namunabo'yicha misollar tuz.

12-9=3,   9+3=12,   12-3=9 2. Jadvalni to'ldir.

Kamayuvchi

10

 

12

 

13

 

10

Ayriluvchi

 

3

 

5

 

7

 

Ayirma

7

8

9

8

7

6

8

  1. Tenglamani top va yech.

x-8=9                 5+7=12              8+X-14

  1. Noma'lum som 8 bo'lgan tenglamani ayt

x*2=20            6*x-48           x : 2-5            40 : x=5*  5.Ushbu tenglamalarda.

noma'lum qo'shiiuvchming qiymatlari bir xil bo'lishi mumkinmi?
4+x=5             4+х-б               4+x=7             4+x=8

Yo'q, chunki birinchi qo'shiluvchilar bir xil, yig'indilar esa turlicha.

  1. Ushbu    tenglamalarda    noma'lumlaming    qiymatlari    teng    bo'lishi
    mumkinmi?                      ;                                                                                                                        *

5+x=7                   x+5=7

Bu narsa yig'indi qo'shiluvchilarning biridan katta yoki unga teng bo'lishimumkunligini tushunib olishga yordam beradi.

10. 2+x=3,   x+3-7,  3+x^6 tenglamalardagi noma'lum qo'shiluvchi 5,3,4,1,

sonlarning qaysi biriga teng bo'lishi mumkun?

Tenglamalarni  techish  o'quvni   shakillantirish  maqsadida  turli  -  tuman

Tenglamalarni yechish taklif etiladi

1.18 - x = 9 tenglamani yeching

2. Xato yechilgan tenglamani toping

20-x-8     x+7=13       x-8=7

x=20-8     x-13+7                 x=7-8

x=12            x=20           x=l

  1. x, 7, 10 sonlari bilan tenglamalar tuzing ularni yeching
  2. Berilgan  Tenglamalar  ichidan  noma'lumni  bo'lish   bilan  topiladigan
    tenglamalarni ajrating va yeching                                                                             
  3. Berilgan tenglamalarda noma'lum 5 ga teng bo'lgan tenglamalarni toping
  4. Tenglamalami yeching va tushirib qoldirilgan belgilarni qo'ying
    x*2 = 12    x*2=12

                                                                                                                        

  1. Tenglamalami yeching, Tenglamalami va ulaming yechilishini taqqoslang
    x+8=40                 x 8=40

x-8=40     x:8=40

  1. Tenglamalami yeching x+18=6, 6 - x =8. Bunday Tenglamalar yechimga
    ega emasligini o'quvchilar bilan birgalikda hal qilamiz, chunki birinchi
    tenglamada   yig'indi   qo'shiluvchilardan   kichik  bo'lishi   mumkun   emas,
    ikkinchi tenglamada esa ayrim kamayuvchilardan katta bo'lishi mumkun
    emas.                            XULOSA

Tenglamalar yechishda o'quvchilaming darsga bo'lgan qiziqishi ortib,   murakkab   mavzularni    ham   o'zlashtirib   erkin   ijodiy   faoliyat ko'rsatishga   yo'llaydi.    O'quvchilarda   bilimdonlik,   topqirlik  xislatlari shakllanadi. Ta'lim samaradorligini oshiradi.

Bilimlarini o'zlashtirishda bolalarning erkin ishtirok etishida ular darslarda ko'tarilgan muommoni mustaqil hal etishida, oddiy tinglovchidan mashg'ulotning faol ishtirokchisiga aylanadi.

Bu esa ta'lim islohatlaridagi yosh avlodni bilimli faol mustaqil va erkin fikr yuritadigan ongli intizomga ega bo'lgan jamiyat talablariga javob bera oladigan shaxs bo'lib kamol topishini ta'minlaydi.

Prizdent I. A. Karimov O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi IX sessiyasida so'zlab "Demokratik jamiyatdab bolalar umuman har bir inson erkin fikrlaydigan bo'lib tarbiyalanadi. Agar bolalar erkin fikrlashni o'rganmasalar berilgan ta'lim samarasi past bo'lishi muqarrar "Mustaqil fikrlash ham katta boylikdir

Foydalanilgan adabiyotlar.

I.A.Karimov "Yuksak ma'naviyat yengilmas kuch"

  1. 2 - sinf matematika darslari metodik qo'llanma.
  2. "Xalqta'limi" 2008yil
  3. Boshlang'ich sinflarda matematika o'qitish metodikasi.
  4. "Matematika" 3 - sinf uchun darslik N.U.Bikbayeva
    E. Yangibayeva
Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 452

atrof olam 2--

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 74

Дарс ишланма

Sinf: 1.

Fan:  Matematika

Mavzu: “10 sonini mustahkamlash”.                                                

Darsning maqsadlari.

a) Ta’limiy maqsad:

O`quvchilarni o`tilgan mavzu yuzasidan egallagan bilimlarini boyitib borish, 1 dan 10 gacha bo`lgan sonlar haqida olgan bilimlarini mustahkamlash, uning tartibi va tarkibi haqida bilim berish.

b) Tarbiyaviy maqsad:

O`quvchilarni vaqtdan unumli foydalanishga, tejamkorlikka, o`quv qurollarini, maktab jihozlarini asrab avaylashga o`rgatish.

d) Rivojlantiruvchi maqsad:

O`quvchilarni aqliy faoliyatini rivojlantirish, mustaqillikka yo`naltirish, og`zaki va yozma, tez va to`g`ri hisoblash malakalarini shakllantirish.

Dars tipi: Aralash.

Dars turi: Mustahkamlovchi dars.

Dars usuli: Aqliy hujum, interfaol, ko`rgazmalilik, noan’anaviy.

Dars jihozi: Darslik, mavzuga oid ko`rgazmali qurollar, tarqatma materiallar, doska.

Texnik vositalar: Multimedia, magnitafon, ekran.

Darsning borishi:

  1. Tashkiliy qism.

Davomatni aniqlash. O`quv qurollarining mavjudligini tekshirish.

Navbatchi axborotini tinglash.

O`quvchilar bugungi kun ob-havosi va atrof-muhitdagi tabiat hodisalariga sharx beradilar.

  1. Asosiy qism.

 O`qituvchi:

                  Qo`shni bo`lib ko`paydik,

O`n hissaga bir va nol.

Hisoblaymiz, sanaymiz,

Berib doim qo`lga – qo`l.

- Aziz bolajonlar, bu she’riy misrada qaysi son yashiringan?

O`quvchilar 10 soni deb baravariga javob beradilar.

O`qituvchi darsning maqsadi va tartibi bilan tanishtiradi.

Baholash mezoni:

Har bir to`g`ri javob uchun bitta gulchalar tasviri berib boriladi.

 

 

 

 

                          5 ball                                4 ball                                     3 ball 

 

1. O`qituvchi 10 soni ichida to`g`ri va teskari sanashni turli rasmlar yordamida “Mening o`rnim qayerda?” o`yinini o`tkazadi.

   1 soni              2 ta bola

 

 3 ta qorbobo

 4 ta muzqaymoq

 5 ta jo`ja

 6 ta quyon

 

7 ta sumka

 8 ta stol

 9 ta kitob

         10 ta ananas

O`quvchilar rasmlarga qarab sonni aniqlashadi va ketma-ketlik tarzida o`z joylarini egallashadi. Slayd orqali to`g`ri joylashganliklarini tekshirishadi.

O`qituvchi javoblarga ko`ra rag`bat gulchalarini beradi.

 

 

 

2. Navbatdagi topshiriq  “10 sonini hosil qilish” deb nomlanadi:

9

+

 

=

10

 

 

 

 

 

8

+

 

=

10

 

 

 

 

 

7

+

 

=

10

 

 

 

                

 

 

 

 

Darslikdagi 5-misol yechiladi:

 

 


+5

 

     10 –

 

 

 

 

 

 

Navbatdagi topshiriq darslikdagi 6-masala.

 

 

 

O`quvchilar rasmlarga qarab og`zaki masala tuzadilar:

 

 

                                                                                      

                                                                             

 

 

O`qituvchi o`quvchilar javobini to`ldirib, rag`bat  gulchalari beradi.

Jismoniy daqiqa:

O`ng qo`limda besh barmoq,

Chap qo`limda besh barmoq,

Ikkalasi esh barmoq,

Har birining nomi bor,

Bosh barmoq, boshmaldoq,

O`rta terak, Mirzaterak,

Kichkina buvi – hammasi

O`n barmoq.

 

 

Endi navbat taqqoslash uchun misollarga: “Shakllarni taqqoslang”

 

 

                                                        <

  1. 6 < 7

 

 

 

                                                            <             

  1. 4 < 8

 

 

 

 

                                                                 <  

  1.                                     7 < 9  

 

 

 

 

 

                                                             =                

 

  1. 5 = 5    va h.k.

Navbatdagi shart – “Bo`sh kataklarni to`ldiring” deb nomlanadi:

 2

 

 

1

3

 

 

 

 

4

 

 

3

1

 

 

2

Darsni mustahkamlashda o`quvchilarning ish daftari bilan ishlanadi:

5 + 3 =               10 – 8 =                     10 – 10 =

5 + 4 =               10 – 6 =                     10 – 9 =

 

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

                             

                                                                         

    O`qituvchi rag`bat gullari orqali barcha o`quvchilarga ball qo`yadi. Uyga vazifa: 10 soni ichida misol va masalalar yechish.

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 290

1-sinf matematika ishlanma

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 98

9-sonini mustakamlash

Жойлаштирди: Мухамадиева Замира Азаматовна
Кўриб чиқилди: 88
Video darsliklar:

Afrosiyob

Мухамадиева Замира Азаматовна
126

Dongi

Мухамадиева Замира Азаматовна
133